Mỗi lần mệt mỏi quá tôi lại trở về quê. Những buổi trưa hè ngồi thanh thản ngoài gốc khế, nghe lũ trẻ con thổi sáo vu vơ, đắp những ngôi mộ nhỏ cho những con vật xấu số....
Tôi lại thu xếp quần áo, tạm gác việc học hành vắt kiệt sức mình suốt nửa năm qua để chuẩn bị lên tàu về quê - nơi mảnh đất được nhắc tên mỗi sáng thức giấc, nghĩ đến cuối cùng mỗi khi chìm vào giấc mơ.
Thi đại học hai năm mới đỗ, tôi ra thủ đô học đánh dấu những tháng ngày xa quê đằng đẵng. Đêm trước hôm đi mẹ khóc, tiếng thạch sùng kêu não ruột, trăng lọt thỏm lỗ ngói thủng trên đầu. Linh tính mách bảo tôi những điều không bình lặng.
Từ khi đi học tôi sinh ra ốm yếu, nhiều bệnh tật, người ngày càng xanh xao, còm đi nhô những khớp xương. Tôi quị sức. Bạn bè bảo: "Đó là hậu quả của những năm tháng mày vắt kiệt sức mình làm việc và học tập suốt đêm ngày". Tôi không muốn tin vào điều đó, nhưng tình trạng sức khỏe thì ngày càng minh chứng.
Mỗi lần mệt mỏi quá tôi lại trở về quê. Những buổi trưa hè ngồi thanh thản ngoài gốc khế, nghe lũ trẻ con thổi sáo vu vơ, đắp những ngôi mộ nhỏ cho những con vật xấu số. Mẹ bảo linh hồn chúng biến thành những chùm khế ngọt, nên mùa nào cũng để lại vài chùm cho chúng nó chơi. Mẹ lại lận đận ra rừng tìm hái lá cho tôi gội đầu chữa bệnh nấm. Tôi ngạc nhiên hỏi:
- Bây giờ vẫn còn những cây xà phòng lá đỏ sao hả mẹ? Con tưởng hết sạch rồi chứ?
- Cây mọc từ đất mà lên, đất lành làm sao cây hết được.
Tôi rửa sạch, cuộn tròn những ngọn lá xà phòng đầy lông, những chiếc lá non màu đỏ yếu ớt đến tội nghiệp. Mẹ tôi dùng đôi bàn tay gầy gò còn nhuộm đầy nhựa khoai nước và lớp phèn đỏ quạch do quanh năm vui buồn bên đồng ruộng vò nhẹ lá, ra bọt như bọt xà phòng. Cùng với lá ba gạc màu xanh mơn mởn mọc khắp đồi, hình như nó là loài cây bám trụ với đất nghèo quê tôi dai dẳng nhất, mẹ cho vào đun lên được thứ nước đen sì, đem gội đầu, không cẩn thận nước chảy xuống miệng đắng ngắt.
Ngày xưa bố cũng chữa nấm đầu như thế, khi bố khỏi mẹ bảo: "Đất trả ơn anh đã gù lưng khai phá nó”. Rồi tôi cũng khỏi, những chỏm tóc đã không còn rụng nữa, da đầu trước trắng hếu giờ đã lơ thơ những sợi tóc mềm.
Mẹ vui mừng lại ra rừng hái lá cho tôi đắp nấm tay chân. Tôi bảo: "Cho con đi cùng với". Cây cỏ tốt ngập đầu gối chân người, như giận hờn tôi một thời gian quên lãng chúng để từ đó mất mặt đi đến một vùng đất xa lạ nào đó mà chúng không thể nào tưởng tượng ra, nên chúng cứ níu chân nhiều khi làm tôi vấp ngã. Một cảm giác buồn buồn, tủi tủi lại nhen nhóm trong tôi: "Đã xa mấy đâu mà...".
Ngày xưa hai chị em chiều chiều vẫn cầm rổ ra đồi hái lá chữa bệnh cho mọi người... Này thì lá mò, này thì lá xà phòng, này thì lá mít... Cứ thế mà giã nhỏ, ra rừng hái lá mãi rồi cũng khỏi được bệnh của mình... Mẹ lại bảo:
- Chữa nốt sỏi thận đi, để lâu hại lắm.
Tôi thở dài "vâng" một tiếng. Lại lặn lội ra xin rừng những cây cam thảo đất hoa trắng li ti, những bụi cỏ xước hoa tím ngắt từng chùm như dải khăn của cô gái xa chồng thủy chung, son sắt đang đứng trên ngọn núi cao vợi tiễn đưa chồng đi xa. Những cây bìm bìm thân nhỏ nhoi neo đậu nở hoa nhỏ xíu như những vì sao giữa bầu trời lộn xộn, pha tạp, hỗn loạn đủ thứ màu sắc.
Những cây cối xay hoa vàng ý nhị, những dây bòng bong níu giữ cả đời cây, trăm mối tơ vò làm sao gỡ nổi, loài cây nhọ nồi cả đời thân thấp, nhựa đen mà đầy ích lợi. Mẹ băm nhỏ, trộn lẫn, sao lên rất dễ uống, vừa chữa bệnh vừa giải nhiệt. Người ta đến bốc thuốc cũng nhiều, đúng bệnh, ai mẹ cũng chữa khỏi, nhưng hầu như mẹ không lấy tiền, chỉ nhận lễ thôi.
Lễ cũng chẳng có gì to tát cả, chỉ nải chuối, gói kẹo thắp hương cho có lòng thành. Vậy mà có người chạy cả lễ. Mẹ thở dài: "Thế là có tội với đất đấy". Ai ngờ bệnh họ lại tái phát, mẹ vẫn tận tình lấy thuốc nhưng không thể nào khỏi nữa. Em tôi buột miệng: "Mất thiêng hả mẹ?". Tôi lườm nó: "Biết gì mà nói!", nhưng tự ngẫm thấy "hình như đúng thật ".
Hết bệnh, tôi lại ra đi. Lần nào mẹ cũng chạy theo vừa khóc vừa dúi vào balô nắm lá giải nhiệt.
- Con gái uống những thứ này sẽ tốt cho sức khỏe.
Tôi lại "vâng" đầy ngoan ngoãn, đi mà không dám quay lại nhìn ngôi nhà gầy guộc nhưng cũng mọc lên từ đất. (st)
Posted on Sunday, March 16, 2008 - 10:46
